Fiziksel Analiz Laboratuvarı

Laboratuvarımızda gıda maddeleri, yemler ile bunların hammaddeleri , su ve su ürünleri numunelerinin renk, tad, görünüş, koku, rutubet, yoğunluk, çözünür katı madde(brix), kırılma indisi, yabancı madde, diğer çeşitlerden taneler, elek analizleri gibi fiziksel analizler yapılmaktadır.  Numunelerin  fiziksel analizleri Türk Gıda Kodeksi, Zorunlu TSE Standardı, Gıda Maddeleri Tüzüğü veya ürün sertifikasına göre yapılmakta ve uygunluğu değerlendirilmektedir.  İlimizin önemli bir liman şehri ve Serbest Bölge'nin ilimiz sınırları içerisinde olması nedeniyle buralardan yoğun gıda ithalatı ve ihracatı yapılmaktadır.  Numuneler  İthal, özel İstek, İhraç , Denetim ve Resmi istek olarak birimimiz laboratuarına intikal  ettirilmekte ve uluslararası kabul görmüş metotlara göre  analizleri bekletilmeden yapılarak , güvenli bir şekilde sonuçları NİS proğramı ile  Numune Kabul ve raporlama Şefliğine gönderilmektedir.

        İthal, İhraç ve denetim numuneler  Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Mersin İl Müdürlüğü, Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü Gıda Kontrolörlerince, Resmi İstek numuneler resmi kurumlarca , Özel istek numuneler ise daha çok  vatandaşlar tarafından laboratuvarımıza intikal ettirilmektedir.

        Ürün çeşitliliği ve yapılan analiz çeşitliliği müşteri  taleplerine göre değişmekle birlikte  fiziksel yönden analize tabi tutulan ürünler istatistiki olarak  numune çeşitliliği yönünden gruplandırıldığında  başta tahıl ve tahıl ürünleri olmak üzere bakliyat, süt ve süt ürünleri, katı ve sıvı yağlar, meyve suları ve narenciye ürünlerinden oluştuğu, analiz çeşitliliği açısından bakıldığında ise numune bazında değişmek üzere buğday, arpa ve bakliyat türü numunelerde genellikle rutubet, elek altı, hektolitre tayini, kırık tane, bozuk tane, düşme sayısı, diğer çeşitlerden tanelere ilişkin analizler, unlarda yaş ve kuru gluten, diğer sıvı gıda ve sıvı gıda katkı maddelerinde ise başta rutubet olmak üzere brix, donma noktası tayini, iletkenlik, akışkanlık, kırılma indisi, yoğunluk, tad, koku, renk gibi duyusal analizlerin yapıldığı gözlemlenmiştir. 

Laboratuvarımızda Yapılan Bazı Analizler;

        Hektolitre Tayini (kg/hlt) : Laboratuvarımızda bulunan bir  lt'lik digital hektolitre ile buğday, arpa, mısır gibi numunelerin hektolitre analizi yapılmaktadır.  Hektolitre 100 lt.  buğdayın kg.  olarak karşılığı olup, önemli bir kalite kriteridir.

        Hassasiyeti yüksek Digital Refraktometre ile sıvı gıda ve sıvı gıda katkı maddelerinin (sıvı ve katı yağlar, süt ve süt ürünleri, meyve suları vb. ) suda çözünebilen katı madde miktarı (brix) veya kırılma indisi tayini yapılmaktadır.  Bu metodla gıda maddelerine katılan su miktarı, numunenin kuru madde miktarı, numune içinde farklı karışımlar olup olmadığı anlaşılmaktadır.  Bu işlem için numune homojen hale getirilir.  Buradan alınan bir damla numune refraktometrenin prizması arasına konur ve istenilen sıcaklıklarda okuma yapılır.

                  Kuru Madde ve Rutubet Tayini: Numunenin bileşim zenginliğini veya mevcut mevzuata uygunluğunu tespit etmek amacıyla yapılır. Bu metodun esası Numune karıştırıldıktan sonra, öğütücü değirmen ile öğütülmesi , hassas terazi ile ile tartıldıktan sonra, 100 °C -140 °C arasında istenilen dereceye ayarlanan vakumlu etüv ve diğer etüvlerde değişmez ağırlığa gelinceye kadar kurutulması, desikatörde soğutulması ve tekrar tartılması esasına dayanır.Laboratuvarımızda 15 dk. Gibi kısa zamanda hızlı rutubet analiz sonucu verebilen Presica M-60 ve Metler tipi hızlı rutubet terazisi cihazımızda faal durumda bulunmaktadır.

        Özgül ağırlık Tayini: Süt ve süt ürünleri, meyve suları, gibi sıvı gıda ve sıvı gıda katkı maddelerinin yoğunluk analizleri laboratuvarımızda mevcut bulunan hassas terazi, 50 ml hacimli piknometre , ± 0. 2 °C hassasiyetli termometre ve 20 °C 'ye ayarlanabilen dijital su banyosu ile yapılır.  Bu işlem darası alınmış belirli hacimdeki piknometreye doldurulmuş sıvı gıda veya sıvı gıda katkı maddelerinin 20 °C 'deki kütlesinin, aynı hacimdeki ve aynı sıcaklıktaki piknometre ile alınmış suyun kütlesine oranıdır.  Birimimiz, Uzun vadeli hedeflerimiz arasında olan TS. 4959'a göre Piknometrik metotla Hayvansal ve Bitkisel Yağlar-Özgül ağırlık(Yoğunluk) tayini konusunda akredite olmak için , yeterli numune akışı sağlanması durumunda en kısa zamanda TÜRKAK'a başvuruda bulunacaktır.  Bu konuda birimimiz laboratuvarını test etmek amacıyla ölçüm sonuçları bilinen numunelerle laboratuarlar arası yeterlilik testlere(/FAPAS, TÜBİTAK-UME vs) katılıma devam edilmektedir.

         Birimimize ayrıca MEDA Projesi Çerçevesinde; Donma Noktası tayin cihazı, düşme sayısı tayin cihazı, refraktometre, erime noktası tayin cihazı, gluten cihazı, vakumlu etüv, iletkenlik ölçer, akışkanlık ölçer, bulanıklık ölçer, hassas terazi, etüv, antivibration table, değirmen olmak üzere 14 adet yeni cihaz temin edilerek analiz kapasitemiz genişletilmiştir.Söz konusu cihazlar ile yapılan analizler ile bu analizlerin Gıda kriterleri açısından önemleri aşağıda sıralanmıştır.

         Bu cihazlardan Funice Gerber marka Donma Noktası Tayin Cihazı ile süt ve süt ürünleri meyve ve meyve suları, konsantreleri, nektarları, yağ gibi sıvı gıdaların donma noktası tayini, bileşimindeki % su miktarı tayini yapılır.Süt ve süt ürünlerinin tanımlanmasında ve gıda kalitesinin korunmasında bu analizler önem arz etmektedir.

Yine MEDA projesi kapsamında birimimiz Laboratuvarına temin edilen Perten 1900 marka Düşme sayısı tayin cihazı(Falling number) ile Buğday, arpa gibi Tahıl ve tahıl unu numunelerinde düşme sayısı(sec) analizi yapılmaktadır.Bu analizin esası buğday unlarındaki amilaz aktivitesinin ölçülmesidir.Amilaz aktivitesi mamül madde olarak undan elde edilen ekmeğin kabarmasında etkili olan kalite kriteridir.Türk Gıda kodeksi Buğday unu tebliğinde Düşme sayısının (sec) 250 olması ideal sınırlar içerisinde sayılmaktadır. Gluten Cihazı ile Tahıl ve tahıl ürünlerinin öz miktarı belirlenmektedir.Öz miktarı ekmek kalitesi yönünden önemli bir verimlilik kriteridir.Türk Gıda kodeksi veya Mecburi Standarda göre buğday ununda kuru gluten kabul edilebilirlik sınırı en az % 9, yaş glutende ise belirlenen bir sınır bulunmamaktadır.Kuru gluten; tesbit edilen yaş gluteninin tost cihazı ile kurutulması sonucu oluşan jelatinin % miktarının tesbiti esasına dayanır.

         Birimimizde bulunan Radiometer CDM 230 marka iletkenlik ölçer cihazı ile sudaki Elektriksel iletkenlik, WTW Turb 550 IR marka Bulanıklık ölçer cihazı ile de bulanıklık analizi yapılmaktadır. Sulama ve içme sularında Elektriksel iletkenlik analizi Meyve bahçesi ve Sebze yetiştiriciliğinde suyun kullanılabilirliğinin ve kalitesinin tespiti açısından önemli bir parametredir.Elektriksel İletkenlik (EC) 25 °C mikromhoms/cm (µ/cm) biriminden tayin edilir.Bu durumda su kullanım sınıfları;

A-Sulama sularında;

0-250 ( 1. sınıf su, çok iyi)

250-750 (2. sınıf su, iyi)

750-2000 (3. sınıf su, kullanılabilir)

> 2000 (4. sınıf su, zararlı, uygun değil ) durumundadır.

B-İçme sularında;

Elektriksel iletkenlik mikromhoms/cm (µ/cm) birimi üzerinden minumum 400 µ/cm, maximum 2000 µ/cm olmalıdır.

Bulanıklılık analizi ise; içme suyunun kirliliğini gösteren ve halk sağlığını ilgilendiren önemli bir parametredir. TS.266

İçme suyu standardına göre ;

Müsaade edilebilir değer minumum 5 NTU , Maximum değer 25 NTU olmalıdır.

        Yeni temin edilen cihazlarla ilgili olarak teknik ve sağlık personelleri yüklenici firmalar tarafından eğitime tabi tutularak , bu cihazlarla 10.11.2004 tarihinden itibaren analiz yapılmaya başlanmıştır. Birimimiz kısa vade hedefleri doğrultusunda temin edilen Refraktometre cihazı ile TS.4890/Mayıs 1986' ya göre Meyve ve Sebze Mamülleri

- Çözünür Katı Madde Miktarı Tayini (Brix) –Refraktometrik metotuna göre TÜRKAK tarafından akredite olarak bu kapsamda Bulanık olmayan Sıvı Mamüller, Yarı kıvamlı Mamüller (püre vb.), Kıvamlı Mamüller (Reçel, jöle vb.), Dondurulmuş mamüller ve Kurutulmuş mamüllerde brix (çözünür katı madde miktarı tayini ) analizi yapılması konusunda uluslar arası geçerlilik kazanmıştır. Uzun vadeli hedeflerimiz arasında yer alan ve daha önce Müdürlüğümüz Kimyasal Analiz laboratuvarındaki önceden kurulu düzeneklerde Teknik elemanlarımız tarafından yapılan baharatlarda toluen metoduyla % rutubet analizleri, bu analizlerin yapılmasında kullanılan geri soğutucu, ceket ısıtıcı, su toplama kabı gibi parçalardan oluşan toluen metoduna ait düzeneğin 2006 yılı yatırım proğramı çerçevesinde birimimiz laboratuvarına temin edilerek faaliyete geçirilmesiyle, bu metotle yapılan rutubet analizleri 15 Eylül'den itibaren birimimiz laboratuvarında yapılmaya başlanmıştır.

Bu metodun esası baharatların içerisindeki nemin toluen vasıtasıyla çözdürülerek , içerisindeki su içeriğinin geri soğutucu düzeneğinde yoğunlaştırılarak skalalı su toplama kabında biriken hacminin ölçülmesi esasına dayanır. Birimimizde her yıl bakanlık eğitim proğramı çerçevesinde ve ihtiyaç duyulan konularda teknik ve sağlık elemanlarımız diğer il laboratuvarlarında eğitime tabi tutularak analiz yapma performansları artırılmaktadır. Bu kapsamda en son olarak 2005 yılı eğitim proğramı çerçevesinde bir arkadaşımız Yemlerde mikroskobik analiz eğitimi görmek üzere İstanbul İl kontrol laboratuar Müdürlüğünde eğitim görmüşlerdir. TS EN ISO /IEC 17025 /Mayıs 2000'e göre TÜRKAK tarafından akreditasyon kapsamında TS 1135 ISO 712 (Ocak 2001)' göre Tahıl ve Tahıl Ürünleri Rutubet Muhtevası tayininde akredite olmuştur. Ayrıca her yıl; yılda iki kez olmak üzere TÜBİTAK-UME veya FAPAS tarafından gönderilen numunelerde yeterlilik testi çalışmalarına katılmaktadır.

       En son olarak 2013 yılı Nisan-Haziran döneminde FAPAS'dan TS. EN ISO 712'ye göre Buğday ununda Rutubet analizine katılmış olup, , Referans değer % 13, 0, Laboratuvar sonucu % 13, 49 sonuçlar Z-skoru uygun kriterleri içerisinde yer almıştır.

MERSİN GIDA KONTROL LABORATUVARI MÜDÜRLÜĞÜ
FİZİKSEL ANALİZ LABORATUVARI 2018 ANALİZ YILI FİYAT LİSTESİ
SIRA
NO
ANALİZ ADIANALİZ ÜCRETİANALİZ
SÜRESİ
AÇIKLAMA
ANALİZ FİYATIAKREDİTE
FARKI
AKREDİTE
TOPLAM
FİYATI
11000 Tane Ağırlığı35  1 Gün 
2Ağırlık Kontrolü(Brüt ve Net Ağırlık Gramaj)35  1 Gün 
3Az Gelişmiş Cılız Tane45  1 Gün 
4Bağıl Yoğunluk45  1 Gün 
5Beyaz Tane45  1 Gün 
6Boş Tane 45  1 Gün 
7Boylama 45  1 Gün 
8Bozuk Tane 45  1 Gün 
9Böcek Aranması 45  1 Gün 
10Böcek Yeniği, Ölü Böcek ve Diğer Parazitler 45  1 Gün 
11BRİX Refraktometrik Kuru Madde Tayini (Salçada yapılmıyor)353,538,51 GünMeyve ve Sebze Suları,Püre,Nektar 
12Bulanıklık Tayini 35  1 Gün 
13Bulgurda Beyaz Tane45  1 Gün 
14Bulgurda Kızıl Tane45  1 Gün 
15Buruşuk Tane45  1 Gün 
16Camsı Tane Oranı (Züccaciyet)45  1 Gün 
17Çayda Okside Olmamış Parça35  1 GünYeşil çayda
18Çözünebilme Oranı 35  1 Gün 
19Çürük Çekirdek45  1 Gün 
20Diğer Çeşitlerden Taneler (Hububat, Baklagil)45  1 Gün 
21Duyusal-Organoleptik Analizler67  1 Gün 
22Düşme Sayısı 66  1 Gün 
23Elek Analizi45  1 Gün 
24Elektriksel İletkenlik35  1 Gün 
25Fiziksel Kusur45  1 Gün 
26Suda çözünebilme oranı35  1 Gün 
27Genel Özelliklere Uymayan Ceviz İçleri45  1 Gün 
28Hafif Daneler Tayini45  1 Gün 
29Hasarlı veya Tebeşirleşmiş Tane45  1 Gün 
30Hektolitre Ağırlığı35  1 Gün 
31İç Özürleri 45  1 Gün 
32İçi Boş Tane45  1 Gün 
33İrilik Tayini45  1 Gün 
34Kabuğu Soyulmamış Tane45  1 Gün 
35Kabuk Özürleri 45  1 Gün 
36Kırık Tane %45  1 Gün 
37Kırılma  İndisi35  1 Gün 
38Kırmızı Çizgili Tane45  1 Gün 
39Kuru Meyve Ağırlığı Oranı 35  1 Gün 
40Kurutma Kaybı45  1 Gün 
41Küf Teşhisi (Kabuklu Ceviz vb.Kabuklularda)45  1 Gün 
42Küflü Çekirdek45  1 Gün 
43Küflü İçler45  1 Gün 
44Mandık ve Kırmızı Tane45  1 Gün 
45Meyve Ağırlığı Oranı Tayini 45  1 Gün 
46Okside Olmamış Parça35  1 Gün 
47Özgül Ağırlık Tayini (Piknometre ile)35  1 Gün 
48Partikül Büyüklüğü (İncelik Tayini)45  1 Gün 
49Refraktometrik Kuru Madde Tayini BRİX 353,538,51 GünMeyve ve Sebze Suları,Püre,Nektar 
50Rutubet (Diğer Uçucu Maddeler)35  1 Gün 
51Rutubet Tayini464,650,61 GünTahıl ve Tahıl Ürn. Pirinç,İrmik,Makarna
52Rutubet Tayini (Toluen)66  1 GünBaharatlar
53Sap ve Dal Parçaları45  1 Gün 
54Sert Yapı ve Dönmeli Dane Miktarı Tayini45  1 Gün 
55Sınıf Özellikleri 35  1 Gün 
56Siyah Leke Tayini45  1 Gün 
57Su Aktivitesi45  2 GÜN 
58Suya Geçen Madde Tayini 35  1 Gün(+ 46TL)Rutubet
59Süzme Ağırlığı 35  1 Gün 
60Tane Büyüklüğü45  1 Gün 
61Tane/Kg. Sayısı Tayini 35  1 Gün 
62Toplam Toz Çay Miktarı 35  1 Gün 
63Yabancı Maddeler 45  1 GünPirinçte (Tebliğ)  (Org.-inorg.)Ücreti+ 45 TL.
64Yoğunluk35  1 Gün 

FİZİKSEL ANALİZ LABORATUVARI ​ ​PERSONEL DURUMU
1 Veteriner1
2 Mühendis4
3Tekniker
1


​ ​ ​CİHAZ DURUMU
​Sıra No
​Cihaz​Adet
​1​Refraktometre​1
​2​Düşme Sayısı Tayin Cihazı
​1
​3​Elektrik İletkenlik Tayin Cihazı
​1
​4​Gluten Tayin Cihazı
​1
​5​Donma Noktası Tayin Cihazı
​1
​6​Erime Noktası Tayin Cihazı
​1
​7​Bulanıklık Tayin Cihazı
​1
​8​Viskozimetre​1






''